Liegen

Nederland was deze week in de ban van al te fantasierijke wetenschappers. Als eerste werd de aandacht gevestigd op Diederik Stapel. Deze hoogleraar Sociale Psychologie aan de Universiteit van Tilburg schreef een proefschrift op basis van gegevens die hij zelf bedacht had. De verslaggever van het NOS-journaal zagen we daarover iets vertellen voor het Tilburgse Universiteitsgebouw. Ik vroeg me onmiddellijk af, wat die goede man dáár nou deed. De heer Stapel zelf was er niet te vinden (zijn spijtbetuiging vond bij hem thuis aan de keukentafel plaats) en ook voor andere informatie had hij net zo goed de telefoon even kunnen grijpen. Naar ik heb begrepen, heeft de heer Stapel zijn doctorstitel teruggeven. Dat is in hem te prijzen, alhoewel ik me afvraag hoe je zoiets doet. Zou hij daar lang naar gezocht hebben, of lag die gewoon in het laatje met doctorstitels? Overigens is het zeer frappant dat ook zeer geleerde mensen heel domme dingen kunnen doen.
Een ander geval is het gesjoemel van neuroloog Ernst Jan Steur. Hij vertelde zijn patiënten dat ze van alles en nog wat mankeerden, terwijl er in werkelijkheid niets aan de hand was. Hoe kom je erbij om zoiets te doen, vraag je je natuurlijk af. Maar ja… mensen zijn nu eenmaal rare wezens. Ook deze man heeft publiekelijk zijn spijt betuigd. Wij werden van dit alles op de hoogte gebracht door een NOS-meneer, die zijn verhaal stond te doen voor het Medisch Spectrum Twente, waar de heer Steur al lang niet meer binnen hoeft te komen…

Er is nog iets anders dat mij opvalt. Voordat de fraude van deze hooggeleerde mensen bekend werd, had ik nog nooit van hen gehoord. Pas toen hun leugens aan het licht kwamen, werden ze opeens BN-er. Dat intrigeert mij hevig, omdat ik er zelf ook naar streef om bekende Nederlander te worden. Daartoe schrijf ik onder andere elke week een column.
‘Als bekend wordt, dat ik alles bij elkaar verzin in mijn columns, dan ben ik in een ogenblik bekend in heel Nederland,’ suggereerde ik hoopvol.
Astrid keek me wat verwonderd aan.
‘Lieg je daar wel eens in?’ vroeg ze mij. ‘Daar heb ik nooit wat van gemerkt. Noem eens een voorbeeld.’
‘Wel,’ antwoordde ik lachend. ‘Ik doe wel eens net alsof ik stevig bij jou onder de plak zit. Dat is toch een leugentje?’
‘Ach nee, schat,’ reageerde ze. ‘Maak je geen illusies, dat is de volle waarheid.’